content='IE=9; IE=8; IE=7; IE=EDGE; chrome=1' content='EmFzIeHFlQgPTxbMCmI95tNM8LI' content='Greece' content='S05o6Dly-TXYLfWLefBlWVa_b99Wt1aM4ca02T2eF9g' content='ZSUyq9bWXj0oJlq-0KujG7GngYziwbRFb64X3hn5rrg' content='520d1c62cdcb55ffb3234698d4b266a1f8b7c5e8' content='BAD79DD59F45A4C95EA40996623BCD1A' content='fb7da0c65145a8e480a6bbae047e5679' content='7 days' content='dd7239129fa6a293' To χαμομηλάκι : 2016/11/22

Τρίτη, 22 Νοεμβρίου 2016

Κάπως έτσι θέλω να με θυμάσαι, όταν μεγαλώσεις.

Τι θέλω να θυμάσαι από μένα όταν μεγαλώσεις

Η μυρωδιά, λένε, είναι μνήμη, το ίδιο και η γεύση, το ίδιο και ένα τραγούδι, ένας ήχος. Και έτσι είναι. Κάπως έτσι θέλω να με θυμάσαι όταν μεγαλώσεις.Δεν με νοιάζει να αναμασάς τσιτάτα και συμβουλές που σου έδωσα κάποτε. Θα βρεις δικούς σου κανόνες, θα δοκιμάσεις στο χρόνο όλα όσα σου έχω πει. Άλλα θα τα πετάξεις, και άλλα θα τα κρατήσεις. Αλλά αυτό δεν θα είμαι εγώ. Θα είσαι εσύ, που απλά τα χρησιμοποίησες με τον δικό σου τρόπο.
Εγώ θέλω να είμαι εικόνες, και μυρωδιές και φαγητά και κακαρίσματα κάτω από τα σκεπάσματα.
Θέλω να είμαι γαργαλητά μέχρι να σου κοπεί η αναπνοή και να φωνάξεις «έλεος» για να σταματήσω, να είμαι «κούκου τσα» πίσω από τοίχους και έπιπλα, η υδατική που βάζω πριν πάω για ύπνο και κάθε φορά που την μυρίζεις κάνεις «αχ αυτό μυρίζει μαμά». 

Θέλω να είμαι καμένα κουλουράκια στο φούρνο, πετυχημένα τυροπιτάκια, αυτοσχέδιες τούρτες γενεθλίων με μπόλικα «σκουληκάκια» σοκολάτας από πάνω. Να είμαι η μοναδική τόσο παράφωνη και μπάσα φωνή στα γενέθλιά σου και όλες εκείνες, οι αστείες, οι βροντερές, οι ψηλές που έκανα όταν σου διάβαζα παραμύθια.

Αυτά που θέλω να θυμάσαι είναι μια οικογένεια σαν ανοιχτό όστρακο, τη δική μας, ένα σπίτι ζωντανό, με μια γόνιμη ακαταστασία, αυτή των ανθρώπων που δημιουργούν, ζωγραφίζουν, παίζουν, αράζουν και δεν κάνουν εκπτώσεις στις στιγμές τους, στην ίδια τη ζωή για να παραμείνει το πάτωμα γυαλιστερό και οι ξύλινες επιφάνειες λείες. Με πεταμένα βιβλία στο πάτωμα, ανακατεμένα με παιχνίδια, μια κάλτσα που έχασε το ταίρι της για πάντα και άπλυτα μπολ από κορνφλεικς στο νεροχύτη.

Δεν θέλω να λες η μάνα μου «θυσιάστηκε» για μένα, γιατί δεν το έκανα ποτέ.
 Κάθε στιγμή που ήμουν μαζί σου δεν έκλεβε τίποτε από την ανεξαρτησία μου, ήταν επιλογή μου. Κρατούσα χώρο για τον εαυτό μου όταν κοιμόσουν, έλειπες στο σχολείο ή για διακοπές στους παππούδες, αλλά και όταν ήμασταν μαζί, στον ίδιο χώρο, κάνοντας διαφορετικά πράγματα.

Θέλω να με θυμάσαι δίπλα σου όποτε με χρειάστηκες,
 όπως εκείνο το βράδυ που χώρισες και οδήγησα σαν τρελή μέσα στη νύχτα Αθήνα Κομοτηνή (που σπούδαζες) δεν ξέρω κι εγώ πόσες ώρες για να βρεθώ δίπλα σου, να σου κάνω μια αγκαλιά μόνο και να σιωπήσω στον πόνο σου. Γιατί ήξερα πως οι πρώτοι έρωτες καταλήγουν στο παράδεισο, αφού πρώτα περάσουν από την κόλαση.

Δεν θέλω να ξεχάσεις τους καυγάδες μας, τα «όχι» μου,
 τις μέρες που μου φώναξες ότι με μισείς γιατί δεν σε καταλαβαίνω, γιατί όλες αυτές οι στιγμές τελικά μας πήγαν πιο μπροστά. Γιατί κι εσύ σήμερα κατάλαβες ότι τα όρια ήταν ένδειξη αγάπης, αλλά κι εγώ νιώθω ήρεμη που δεν σου χαρίστηκα σε πολλά, όσο κι αν μέσα μου το μόνο που ήθελα ήταν να σου λέω μόνο «ναι σε όλα».

Κι αν δεν θυμάσαι τίποτα από όλα αυτά που εγώ θέλω, ας θυμάσαι αυτό:
 Πως το μόνο όνειρο που έκανα για σένα ήταν να είσαι ευτυχισμένη και γελαστή. Τα υπόλοιπα όνειρα, για το τι θα γίνεις και τι θα κάνεις στη ζωή σου τα άφησα σε σένα, γιατί εσύ και μόνο εσύ ξέρεις καλύτερα απ’ όλους τι σου γεμίζει την ψυχή.

Γράφει η Αποστολία Καζάζη
themamagers.g
http://antikleidi.com

Συναισθηματική Κακοποίηση: Οι επιπτώσεις της

Ένας άνθρωπος βιώνει συναισθηματική κακοποίηση σε σχέσεις, συνεργασίες, καταστάσεις, όταν τα συναισθήματά του ελέγχονται, η επιθυμία του υποβάλλεται, η βούλησή του υποδουλώνεται, οι αξίες και οι αρχές του υποσκάπτονται.
Η σκέψη του αιχμαλωτίζεται, το δικαίωμα στην ελευθερία του παρεμποδίζεται, οπότε δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτόβουλα, γιατί νιώθει φυλακισμένος μιας απαξίωσης που ροκανίζει αλύπητα τις δυνάμεις του. 
Ανήμπορος να διαχειριστεί την κατάσταση, που ο αντίκτυπός της εξαπλώνεται σε ολόκληρο το είναι του και τον ακινητοποιεί, χάνεται στους δαιδαλώδεις δρόμους του πόνου και κάθε προσπάθεια να αναζητήσει την έξοδο που θα τον βγάλει από το τούνελ τού φαίνεται μάταιη.
💔💔💔💔💔💔 


💔💔💔💔💔💔 
Δυσάρεστα συναισθήματα αναμοχλεύονται με αστραπιαίο ρυθμό στον ψυχικό του κόσμο και η τοξίνη τους τον ακρωτηριάζει ψυχικά. Η θλίψη και η ενοχή τον καθιστούν ανήμπορο να πράξει, να κινήσει τα νήματα της ζωής του. 
Κι όσο βυθίζεται σε αυτήν την παθητικότητα, βουλιάζει σε μια απόγνωση και του είναι όλο και πιο δύσκολο να αναζητήσει την όχθη που θα τον λυτρώσει. 
Σαν να εθίζεται σε αυτήν, την υιοθετεί, γίνεται δέρμα του, πορεύεται με αυτήν και για να την αντέξει, αποκόπτει τους δεσμούς του με οτιδήποτε αποπνέει θετικά συναισθήματα, γιατί, ό,τι είναι παράταιρο με αυτό που βιώνει, του προκαλεί ψυχικούς κλυδωνισμούς, που του προκαλούν μεγαλύτερη ανασφάλεια από αυτή που αισθάνεται.

Βλέποντας αξιόλογους ανθρώπους, που, παρότι υποφέρουν, καταφέρνουν να διατηρήσουν την ανθρωπιά τους και τα ιδεώδη τους αλώβητα και οι οποίοι μπορεί να τα έχουν καταφέρει σε άλλους τομείς της ζωής τους, αδυνατούν όμως να ξεφύγουν από δυσχερείς καταστάσεις, αρχικά είναι πάρα πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε τη στάση τους και να καταλάβουμε, γιατί παραμένουν σε συνθήκες που ενώ τους προκαλούν απόγνωση, δεν αναζητούν διέξοδο.
Οι άνθρωποι που είναι θύματα κακοποίησης μοιάζουν με μαριονέτες χωρίς νήματα, όπου λες και περιμένουν από κάποιον να τα κινήσει, για να μπορούν να επιτελέσουν την χορογραφία. Η μακροχρόνια παραμονή σε μια τέτοια κατάσταση τους καθιστά αβοήθητους, γιατί το αίσθημα της απαξίωσης διαποτίζει την ψυχή τους. 
Η θυματοποίηση γίνεται νόσημα που ασθενεί τους μυς της ψυχής τους και δεν μπορούν να συγκρατήσουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.
Νιώθουν παγιδευμένοι στη διαμελισμένη τους εικόνα, αδυνατούν να συνθέσουν το παζλ του εαυτού τους και να δουν σε εκείνους την ενότητα εκείνη, που θα τους κάνει να πιστέψουν στην αξία τους, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα ψυχικά αδιέξοδα, στα οποία τους έχει φέρει η κατάσταση που ζουν.
Η βία έχει μια αρνητική δυναμική, όπου εξουσιάζει εκείνους που την υφίστανται και τους παγιδεύει αλλοτριώνοντάς τους, έτσι ώστε δεν μπορούν να έρθουν σε επαφή με την αλήθεια τους και να δράσουν προς όφελός τους. Πολλές φορές διαδραματίζονται γεγονότα στη ζωή τους, που τα παρατηρούν σαν απλοί θεατές. Εκτυλίσσονται μπροστά τους και ενώ οι ίδιοι παίζουν ενεργό ρόλο, χάνονται από τη σκηνή, δεν θυμούνται αυτό που βίωσαν ή δεν είναι σίγουροι για αυτό που έγινε.
«Με κακοποιούσαν αλλά δεν το ένιωθα. Ήταν σαν το πνεύμα μου να είχε αποδράσει και να μην ήμουν εκεί.» 
Καταφεύγουν στην άρνηση για να μπορούν να αντέξουν την παραμονή τους σε καταστάσεις, που δεν μπορούν να απεμπλακούν συναισθηματικά από αυτές. Φαντασιώνονται μια άλλη πραγματικότητα ωραιοποιημένη και έτσι ξεγλιστρούν από το αίσθημα ασχήμιας που θα νιώσουν, αν έρθουν σε επαφή με αυτό που ζουν. Σε πιο δύσκολες περιπτώσεις, όπου η κακοποίηση είναι παρατεταμένη ή υπόγεια, καλυμμένη δηλαδή από ένα μανδύα προσποίησης, νιώθουν διχασμένοι στην ιδέα να αντιδράσουν. Γλιστρούν σ’ ένα τούνελ φόβου και ο φόβος κάποιες φορές γίνεται τρόμος που τους παραλύει.
Μια ιστορία μιλά για δυο ζωάκια που έπεσαν σε ένα πηγάδι και ενώ το ένα αφέθηκε στη μοίρα του ώσπου πέθανε τελικά, γιατί το θεώρησε μάταιο να κάνει την παραμικρή κίνηση για να βοηθηθεί, το άλλο όμως πάλεψε μέχρι την άλλη μέρα ώσπου τελικά σώθηκε.
Κάποιοι άνθρωποι λοιπόν, εγκλωβισμένοι σε ένα φαύλο κύκλο επανάληψης, ταυτίζονται με τους θύτες τους και δικαιολογώντας τις πράξεις τους γίνονται κακοποιητικοί προς τους άλλους. Ενοχοποιούν ανθρώπους και καταστάσεις, πιστεύοντας ότι εκείνοι ευθύνονται για αυτό που νιώθουν, μεταθέτοντας την οργή τους σε εκείνους.
Υποτιμούν οτιδήποτε αποπνέει κάτι θετικό, προβάλλοντας αλλού την απαξίωση που νιώθουν για τον εαυτό τους, πιστεύοντας πως δεν φταίει ο θύτης τους, αλλά ότι υφίστανται μια συμπεριφορά που αξίζουν. Εξιδανικεύουν τη βία, ενώ μεταφέρουν την δυσαρέσκεια που αισθάνονται αλλού, που δεν απειλούνται από την εγκατάλειψη ή την τιμωρία, αν αντιπαρατεθούν.
Άλλοι ενώνονται αδιαίρετα με τον ρόλο που τους υποβάλλει η κακοποίηση που υφίστανται και ταυτίζονται με την εικόνα που τους προβάλλουν οι κακοποιοί τους. Υποδύονται ρόλους που τους επέβαλαν, παρόλο που δεν τους ανήκουν και υιοθετούν συμπεριφορές ολότελα ξένες προς την αλήθεια τους, οπότε αλλοτριώνονται, ενώ κάποιοι άλλοι μεταθέτουν αλλού τον οίκτο που νιώθουν για τον εαυτό τους, πασχίζοντας για τους ανθρώπους που κακοποιούνται. 
Κάθε φορά δε που έρχονται σε επαφή με το υγιές κομμάτι τους, το οποίο επιθυμεί να συμμαχήσει μαζί τους για μια ουσιαστική απελευθέρωση, εναντιώνονται σε αυτό και επιζητούν από εκείνους, που βιώνουν τις ίδιες δυσκολίες, να γίνουν η απαγορευτική τους συνείδηση, που θα τιμωρήσει την έξοδό τους στην ελευθερία.
Κάθε διαφοροποίηση χρειάζεται πολύ προσωπικό αγώνα για να τα καταφέρουν και βέβαια παραδοχή ότι θα χρειαστεί να δεχτούν απώλειες, που είναι κυρίως κομμάτια εαυτού, με τα οποία είχαν συνηθίσει να ζουν, όσο κι αν τους πονούσαν. Οτιδήποτε αποτελεί τμήμα του εαυτού, ακόμα κι αν η προσάρτησή του έγινε με καταπάτηση και κατοχή, όταν επέλθει αποχωρισμός, προκαλεί οδύνη. 
Συνάμα ο φόβος της μοναξιάς τούς παραλύει, επειδή, εξαιτίας της βίας που υπέστησαν, αισθάνονται τα ψυχικά τους άκρα ακρωτηριασμένα και δεν μπορούν να πιστέψουν ότι μπορούν να πορευτούν μόνοι τους.
Παλινδρομούν λοιπόν σε μια τελματώδη κατάσταση, που εκεί τουλάχιστον τα συναισθήματα είναι γνώριμα και δεν έχουν να αντιμετωπίσουν την ένταση που προκαλεί η αναστάτωση του νέου, του διαφορετικού, που προκαλεί ρήγματα σε ένα συμπαγές τρόπο σκέψης, ο οποίος, όταν καταρρέει, τρομάζει.
Κάποιοι άλλοι, βέβαια, που έχουν μέσα τους υγιείς άμυνες και η κατάσταση που βίωσαν δεν άφησαν να τους εξουθενώσει ή έχουν υγιείς παραστάσεις στις οποίες καταφεύγουν για να σωθούν, καταφέρνουν να κρατήσουν το νήμα και αναλαμβάνουν να βγουν από το λαβύρινθο, παρακάμπτοντας ή και σκοτώνοντας συμβολικά τον Μινώταυρο. 
Είναι οι άνθρωποι που αναζητούν εναγώνια ένα φως και το ακολουθούν, όταν εκείνο εμφανίζεται. Θέλει όμως πάρα πολύ ψυχική δύναμη και ικανότητα αυτογνωσίας για να το αναγνωρίσουν και να μην μπερδευτούν με τις αντανακλάσεις του, νομίζοντας ότι είναι ένα φως εξόδου, αλλά τελικά αποδειχτεί μια επανάληψη του τραύματος που έζησαν.
Συχνά οι άνθρωποι, που στο παρελθόν είχαν υποστεί κακοποίηση, όταν βγαίνουν από αυτό, καταφεύγουν σε ένα νέο περιβάλλον κακοποίησης και επιλέγουν πρόσωπα, που μοιάζουν με τον θύτη τους, επειδή εκείνο που τους κινεί είναι η απαξίωση προς τον εαυτό τους.
Άλλες φορές πάλι, εξαιτίας των φόβων τους, διαστρεβλώνουν την πραγματικότητά τους και φορούν παρόμοιους ρόλους σε άδολα πρόσωπα που εμφανίζονται στο προσκήνιο, αναθέτοντας τους να δραματοποιήσουν το έργο για κείνους. Σαν να υπηρετούν τη θεατρική πράξη ενός δράματος, παίζοντας ένα έργο σε επανάληψη, πιστεύοντας ότι το μόνο που τους αξίζει είναι ο ρόλος του θύματος.
Οι άνθρωποι που έχουν υποστεί κακοποίηση χρειάζονται ψυχοθεραπευτική βοήθεια για να μπορέσουν να πιστέψουν ξανά στον εαυτό τους, να αναζητήσουν το νόημα της ζωής τους, γιατί όταν τα πέπλα της δυστυχίας αρχίζουν να χάνονται από τον ορίζοντα, τότε αυτό που αχνοφέγγει είναι μια ζωή η οποία είχε βυθιστεί στον ψυχικό πόνο.
Μια φορά ένας άνθρωπος διηγήθηκε την εξής ιστορία: 
Όταν ήμουν μικρός, συνήθιζα να φορώ γυαλιά, παρόλο που δεν με εξυπηρετούσαν πλέον, ώσπου μια μέρα έσπασαν και τα αντικατέστησα με άλλα που με βοηθούσαν να βλέπω καθαρά. Όταν λοιπόν ζούσα μια έντονα τραυματική ιστορία, είδα ένα όνειρο που είχε συμβολικό χαρακτήρα. Είδα τον εαυτό μου να φορώ θαμπά γυαλιά, και ενώ ήμουν σχεδόν τυφλός με αυτά, ένιωθα χαρούμενος και το παρέβλεπα.
Δυσκολευόμουν να τα αποχωριστώ, λες και χρειαζόμουν παραμορφωτικούς φακούς, για να με αποτρέψουν από αυτό που δεν ήθελα να δω. Εξυπηρετούσαν την τυφλότητα μου, για να μη βγω από την επώδυνη κατάσταση, στην οποία είχα εθιστεί, όπου νόμιζα πως μου άξιζε να παραμείνω. Το φοβερό ήταν, ότι στο όνειρο ζητούσα από το γιο μου να με βοηθήσει να φορέσω τα γυαλιά με τους ελαττωματικούς φακούς, παρόλο που εκείνος αντιδρούσε σε αυτό.
Μήπως επειδή νομίζω, πως εκείνο που μου αξίζει να έχω από τους άλλους είναι η απαξίωση και η υποτίμηση στο πρόσωπό μου, γίνομαι θύμα, ενώ φτιάχνω ένα θύτη, τον γιο μου, για να συμβάλλει ως ηθικός αυτουργός σε αυτό, ώστε να συνεχίσω να έχω εγώ αυτόν τον ρόλο; 
Ισχυρίζομαι ότι προσπαθώ να βγάλω το δράμα από τη ζωή μου, αλλά δίνω ένα δραματικό ρόλο σε ένα πρόσωπο που δεν φταίει, ώστε να παραμείνω σε αυτήν την δυσχερή κατάσταση από συνήθεια και χωρίς να αναλάβω την ευθύνη να την αλλάξω;


Η ψυχή μας παίζει παιχνίδια και χρειάζεται βοήθεια από μας να την καταλάβουμε, για να μην γίνουν αυτά τα παιγνίδια, δράματα.

Η Αγγελική Μπολουδάκη είναι ιδιώτης Κοινωνική Λειτουργός, τέως στέλεχος του Κέντρου πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών Ν.Χανίων και τέως Εκπαιδευτικός Α.Τ.Ε.Ι. 
Είναι συγγραφέας του βιβλίου ‘Μαμά, μπαμπά, δε με κοιτάξατε και χάθηκα’, Εκδόσεις Αραξοβόλι

Η απαισιοδοξία βλάπτει σοβαρά την καρδιά μας!
Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας


Σύμφωνα με έρευνα Φιλανδών επιστημόνων, η παρατεταμένη απαισιοδοξία, συνδέεται με αυξημένα ποσοστά θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις.

Πιο συγκεκριμένα, οι ειδικοί, με επικεφαλής το Μίκο Πανκαλάινεν του Ψυχιατρικού τμήματος του Κεντρικού Νοσοκομείου του Λάχτι στη Φινλανδία, εξέτασαν και ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερα από 2.000 άτομα ηλικίας 52-76 ετών για περίπου 11 χρόνια.

Τα ευρήματα της μεγάλης αυτής μελέτης, που δημοσιεύτηκε στο βρετανικό περιοδικό «BMC Public Health», δείχνουν πως 
όσοι είναι μονίμως απαισιόδοξοι, έχουν κάτι παραπάνω από διπλάσιες πιθανότητες να νοσήσουν και να χάσουν τη ζωή τους από παθήσεις της καρδιάς.
Αξίζει να σημειωθεί, πως η έρευνα διαχωρίζει τους μονίμως απαισιόδοξους και πεσιμιστές με εκείνους που απλά βιώνουν ορισμένα αρνητικά συναισθήματα για κάποιο διάστημα. 
Αναφέρεται δηλαδή σε όσους ζουν μόνιμα, με αυτή τη στάση ζωής. Επίσης, ένα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από την έρευνα, είναι πως ενώ η απαισιοδοξία φαίνεται πως βλάπτει την υγεία της καρδιάς, η αισιόδοξη στάση ζωής δεν φαίνεται να την ωφελεί, τουλάχιστον όχι σε μετρήσιμα επιστημονικά στοιχεία.

Όταν αγαπάμε, ενισχύεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα
Μαθήματα ζωής για μας και τα παιδιά μας

Τα συναισθήματα που πηγάζουν από την καρδιά, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα

Στο Ινστιτούτο HeartMath (Μαθηματικά της Καρδιάς) στο Κολοράντο, ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο για τη μελέτη της νοημοσύνης της καρδιάς και της διαχείρισης του στρες, έρευνες έχουν δείξει ότι τα αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος, η επίκριση, η ενοχή και η ανασφάλεια, φέρνουν τον καρδιακό ρυθμό μας σε μια κατάσταση ακανόνιστης λειτουργίας που χαρακτηρίζεται από έλλειψη συνοχής και αταξία.
Όταν στρέφουμε την εστίαση στην καρδιά μας και ενεργοποιούμε συναισθήματα που πηγάζουν από αυτή, όπως η αγάπη, η στοργή και η εκτίμηση, δημιουργείται μια κατάσταση «καρδιακής συνοχής», που έχει αμέτρητα οφέλη για την υγεία και επηρεάζει σχεδόν κάθε όργανο και σύστημα του σώματος. 
Η καρδιακή συνοχή μειώνει τα επίπεδα των στρεσορμονών, αυξάνει την αντίστασή μας στις λοιμώξεις και τις αρρώστιες, μειώνει την πίεση του αίματος, ενισχύει τις αντιγηραντικές ορμόνες, ενώ έχει συνδεθεί και με τη βελτίωση ή την ανάρρωση από δεκάδες σωματικές και συναισθηματικές διαταραχές, από την αρρυθμία και τις αυτοάνοσες παθήσεις μέχρι την κόπωση και την αϋπνία.
Επίσης, μας βοηθάει να δούμε τα πράγματα διαφορετικά, ώστε να αναζητούμε λύσεις για τα προβλήματά μας χωρίς στρες. Με λίγα λόγια, η εστίαση στην καρδιά κάνει καλό στην ψυχική και σωματική μας υγεία. 
Όταν αγαπάμε τους άλλους και νοιαζόμαστε γι’ αυτούς (αλλά όχι σε σημείο υπερβολής, μια αρνητική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ανησυχία, άγχος και ανασφάλεια, καθώς και μια ενοχλητική αίσθηση ευθύνης), ενισχύεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Η έγνοια για τους άλλους σε βάρος του εαυτού μας, που είναι χαρακτηριστικό της συνεξάρτησης και της γονικής υπερπροστατευτικότητας, δεν κάνει καλό στην υγεία μας. 
Η καρδιά από φυσικού της ακτινοβολεί αγάπη προς τον εαυτό μας και προς τους άλλους. (Ο χρυσός κανόνας είναι να αγαπάμε τον πλησίον μας όπως τον εαυτό μας, όχι αντί για τον εαυτό μας.) Όταν είμαστε εστιασμένοι στην καρδιά, η αγάπη και η φροντίδα για τους άλλους εξισορροπείται από την αγάπη και τη φροντίδα για τον εαυτό.
Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, η καρδιά θεωρείται το σημείο σύνδεσης ανάμεσα στο σώμα, το νου και το πνεύμα. Μια σειρά από επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η καρδιά έχει τον δικό της «εγκέφαλο» και το δικό της νευρικό σύστημα για την επεξεργασία πληροφοριών, κάτι που έχει ονομαστεί «συναισθηματική νοημοσύνη».
Όταν είμαστε σε κατάσταση καρδιακής συνοχής –όταν ο λεγόμενος «καρδιακός εγκέφαλος» λειτουργεί καλά–, παρατηρείται ένας συντονισμός όλων των συστημάτων του σώματος και του ενεργειακού μας πεδίου, πράγμα που στηρίζει τη σωματική μας υγεία αλλά και την ευτυχία και την πνευματική μας ανάπτυξη.